Overview

Chất Điện Giải của Neuron hoạt động

0 view


  • “Tại sao lại phải cần bổ sung Na⁺, K⁺, Ca²⁺, Mg²⁺?“
  • “Chúng có tác dụng gì?“

Đây là Lí do Bài Viết này được Tồn Tại

1. Khái Niệm

Chênh lệch
  1. Định nghĩa: Động lực để đẩy điện
  2. Giải thích:
Giải thích theo nước
  • Nước ở chỗ cao sẽ chảy xuống chỗ thấp
  • Điện tích cũng thế: “cao điện thế”“thấp điện thế”
Giải thích rõ hơn

Hãy coi mỗi hạt là người: “tạo ra môi trường xung quanh nó”

  • Proton (+): tạo ra môi trường khiến điện tích (-) bị kéo về nó
  • Electron (-): tạo ra môi trường khiến điện tích (-) bị kéo về nó

Tưởng tương:

  • Một cái “hố vô hình” xuất hiện quanh Neuron

  • Viên bi electron lăn vào hố

  • Tương tự với Electron tạo hố

  • Proton lăn vào hố

Xung điện thần kinh
  1. Định nghĩa: Điện thế hoạt động trong Neuron
  2. Cách hoạt động:
  • Neuron nhận đủ kích thích (vd: chạm, nghĩ, đau, cảm xúc)
  • Màng tế bào đạt “ngưỡng”

→ Lúc đó tạo ra: “phát xung điện”

Dinh dưỡng
TênVai trò
Na⁺Ở ngoài tế bào, kéo nước, tạo áp lực, huyết áp
K⁺Ở trong tế bào, giúp neuron bắn tín hiệu
Ca²⁺Phóng chất dẫn chuyền (dopamine, serotonin, …)
Mg²⁺Phanh, giúp thần kinh đỡ kích động

AMPA receptor

Định nghĩa: Cho Na⁺ vào → tạo tín hiệu ngay

NMDA receptor

Định nghĩa:

  • Cho Ca²⁺ vào
  • Mở chậm hơn, khó hơn
  • Chỉ mở khi:
    • Có glutamate
    • Neuron đã hơi kích hoạt sẵn

2. Quy luật

Cơ thể cần “chênh lệch điện”

  • Trong tế bào: nhiều K⁺
  • Ngoài tế bào: nhiều Na⁺

Kết quả

Chính cái lệch này tạo ra hiệu điện thế → Não mới hoạt động

Cách Neuron bắn điện

1. Ban đầu
  • Trong tế bào: nhiều K⁺
  • Ngoài tế bào: nhiều Na⁺

Kết quả

Bên trong “âm” hơn bên ngoài → Cơ thể giữ thế để chuẩn bị bắn điện

2. Bắn kích thích
  • Cổng Na⁺ mở
  • Na⁺ tràn vào cực nhanh
  • Bên trong âm → dương

Kết quả

Đây là lúc tín hiệu điện được tạo ra

3. Reset lại

Reset điện

  • Cổng K⁺ mở
  • K⁺ đi ra ngoài

Reset ion

  • Bắt Na⁺/K⁺ quay lại vị trí
  • Bên trong trở lại âm

Kết quả

Reset lần sau bắn tiếp

4. Ca²⁺ = gửi tín hiệu

Khi điện chạy cuối Neuron:

  • Ca²⁺ đi vào → Phóng chất dẫn truyền (Dopamine, Serotonin, …)
  • Ca²⁺ không có → Không truyền tín hiệu sang Neuron khác
5. Mg²⁺ = phanh
  • Mg²⁺ giúp chặn bớt kích thích
  • Thiếu Mg → Neuron bắn loạn

Kết quả

Lo âu, mất ngủ, đầu hoạt động mạnh

Tóm tắt

  • Na⁺ vào → bật điện
  • K⁺ ra → tắt điện
  • Ca²⁺ → gửi tin
  • Mg²⁺ → giảm spam

Danger

Hậu quả của thiếu chất điện giải

  • Na⁺ vào → bật điện
  • K⁺ ra → tắt điện
  • Ca²⁺ → gửi tin
  • Mg²⁺ → giảm spam

3. Liên Hệ

Vì sao phải là Na⁺K⁺?

Na⁺
  • to hơn
  • di chuyển chậm hơn
  • giữ nước mạnh
    → hợp làm “ngoài tế bào”
K⁺
  • nhỏ hơn
  • ổn định trong tế bào tốt hơn
    → hợp làm “bên trong”

Vì sao phải là Ca²⁺Mg²⁺?

Ca²⁺
  • “công tắc tín hiệu”
  • Điện tích mạnh (mạnh hơn Na⁺, K⁺ là +1)
    → Chỉ cần một chút Ca²⁺ đủ mạnh
  • Túi chứa chất dẫn truyền (neurontransmitter)
Mg²⁺
  • Là ion “giảm tín hiệu”
  • Chặn Ca²⁺ quá mức
    → Mg²⁺ cạnh tranh với Ca²⁺
    → Làm Ca²⁺ khó vào kênh
  • Ổn định Neuron

Căng thẳng → Học tập kém

Do: Cortisol ↑ → GABA ↓

Kết quả

  • NMDA mở dễ hơn
  • Ca²⁺ vào nhiều hơn

Cuối cùng

⇒ Gây Excitotoxicity

  • Teo Hippocampus
  • Teo PFC

4. Kết luận

Ăn bao nhiều Chuối mới đủ K⁺ để cân bằng điện giải đây